گروه جوک بازار

من بیشتر از مطالب گروه استفاده می کنم تا بخوام چیزی بنویسم. به خاطر
مطالب مفید ،جالب و نغزتون بهتون تبریک می گم. امیدوارم این گروه همچنان
گرم و صمیمی بمونه و روز به روز بهتر بشه.

از اونجایی که در مورد ماهواره کمی اطلاعات دارم و متن شما هم بعضی چیزها
رو کامل نگفته مطالبی رو اضافه میکنم.

بیشتر صحبت از مدار 36 کیلومتر بود و شاید دوستان با خودشون فکر کردن
شاید ماهواره ایران اصلا به مدار ماهواره های دیگه نرسیده. برای روشن شدن
موضوع باید توضیحاتی در باره مدارهای ماهواره ها بدم. مدارهای مورد
استفاده توسط ماهواره ها از نظر ارتفاع به سه دسته اصلی تقسیم مشن(LEO,
MEO, GSO).
اکثر قریب به اتفاق ماهواره ها در مدارهای LEO(Low Earth Orbit)i و MEO
(Medium Earth Orbit)i و GSO(GeoSynchronous Orbit)i می چرخن که اولی
ارتفاع 200-1200 کیلومتر از سطح دریا رو در بر می گیره، دومی ارتفاع
2000-35000 کیلومترو و سومی محدود به ارتفاع 35786 کیلومتره.

مدار پایینتر(ٍLEO) برای ارتباطات رادیویی، اندازه گیری از راه دور،
هواشناسی، بیشتر تحقیقات فضایی، جاسوسی و ... استفاده میشه. ماهواره های
این مدار سرعتی حدود 27000 کیلومتر بر ساعت دارن و زمین رو هر 90 دقیقه
دور میزنن و در هر لحظه از زمین یک دایره به شعاع 1000 کیلومتر رو
میبینن. ماهواره هایی که در این مدار فعال هستن به علت قرار داشتن در جو
زمین با نیروی مقاومت هوا روبرون و اگر بخوان به روی زمین سقوط نکنن باید
از موتور های پیشرانه بهره ببرن تا سرعتشون رو حفظ کنن (پس علت سقوط،
جاذبه تنها نیست کما این که ماهواره های 36000 کیلومتری هم تحت تاثیر
جاذبه زمین هستن وگرنه در فضا سرگردان می شدن. عامل تعیین کننده در واقع
مقاومت هواست). از معروفترین ماهواره های این مدار میشه ایستگاه فضایی،
مجموعه ماهواره های Iridium (شامل 66 ماهواره که کل زمین رو برای ارتباط
تلفن ماهواره ای پوشش میدن)، مجموعه ماهواره Globalstar (شامل 44 ماهواره
با عملکردی شبیه قبلی)، ماهواره های Landsat (شامل هفت ماهواره هواشناسی
و زمین شناختی) و البته ماهواره امید خودمون رو نام برد. جالبه بدونین
تمام پرواز های شاتل و آپولو و راهپیمایی های فضایی فضا نوردان در این
مدار انجام می شه و بیشتر ماهواره های دنیا توی این مدار کار میکنن.

مدار وسط یا مدیوم بیشتر برای موقعیت یابی استفاده میشه. از این جهت مورد
توجهه که در هر لحظه میشه بخش عمده ای از زمین رو (تقریبا نصف اونو) از
این مدار دید. سرعت این ماهواره ها حدود 10000 کیلومتر بر ساعته و زمین
رو در چند ساعت دور میزنن. مهمترین ماهواره های این مدار، مجموعه ماهواره
های موقعیت یابی GPS شامل 32 ماهواره با نام های NAVSAT ، مجموعه GLONASS
شامل 24 ماهواره و مجموعه Galileo که هنوز کامل نشده، هستن.

مدار آخر که گاهی Geosynchronous هم گفته میشه مربوط به ماهواره هاییه که
باید مدت زمان گردششون دور زمین برابر با مدت زمان گردش زمین به دور خودش
باشه. در این حالت اگر شما ماهواره ای رو در یک ساعت خاص از روز در مکانی
خاص از آسمون ببینین روز بعد هم در همون ساعت و مکان اون رو مشاهده
میکنین. اگر ماهواره های این مدار روی صفحه استوا باشن از نظر ناظر زمینی
ثابت دیده میشن که این برای خیلی کاربرد ها حیاتیه. این که توی متن بالا
اشاره شده که مدار 36000 کیلومتر خیلی شلوغه نه به این علته که همه
ماهواره ها اونجان. دلیلش اینه که دسته ای از ماهواره ها با توجه به
کارکردشون باید نسبت به ناظر زمینی ثابت باشن و مجبورن در ارتفاع 35786
کیلومتری و فقط روی یک دایره (دایره ای که روی صفحه استوا قرار داره) و
نه در هر جای پوسته کروی با این ارتفاع قرار بگیرن. چون فضایی با این
خاصیت طلایی محدوده ترافیک هم توش زیاده. ماهواره هایی که از این مدار
استفاده میکنن تنوع زیادی دارن و شامل ماهواره های مخابراتی، تلوزیونی،
بعضی ماهواره های هواشناسی، بعضی ماهواره های جاسوسی و نظامی میشن. حدود
500 ماهواره در این مدار فعالیت میکنن.

برگردیم سر امید خودمون. همونطور که گفتم امید توی مدار LEO، همونجایی که
بیشتر ماهواره ها قرار دارن با سرعت 26000 کیلومتر و بین فرود و اوج 243
و 384 کیلومتر دور زمین می چرخه و روزی سه بار بر فراز آسمان ایران قابل
رصده. امید یک ماهواره تحفیفاتیه که قابلیت جمع آوری اطلاعات Telemetry
(اندازه گیری راه دور) و اطلاعات جغرافیایی ، همچنین پردازش اطلاعات و
ارسال به گیرنده های زمینی رو داره. به علت کاستن ریسک پرتاب و رعایت
مصالح مربوط به پرتاب اول، امید تا حد امکان ساده ساخته شده و فاقد صفحات
خورشیدی و سیستم پیشرانه ست و با باطری کار می کنه (مثل اولین ماهواره
کشورهای پیشرفته. تازه امید از اولین ماهواره خیلی کشورا پیشرفته تره).
کارشناسا تخمین زدن که امید بعد از 50 روز به زمین برگرده.
ایران قبلا هم دو ماهواره ساخته بود. اولی اسمش سینا بود که در سال 2005
روسیه برامون به فضا فرستاد. اون موقع ایران موشک پرتاب و گیرنده های
زمینی در اختیار نداشت. گیرنده ها مال روسیه بود و بعد از مدتی هم گفت که
سیگنالی از ماهواره دریافت نمی کنیم (که احتمالا دروغ بود). دومی که
مصباحه خیلی پیشرفته تر از امیده و کلی تجهیزات و امکانات داره و هیچی از
ماهواره های دیگه مدار LEO کم نداره. مصباح رو به دلایل سیاسی هیچ کشوری
حاضر نمیشد برامون بفرسته تا اینکه چین بالاخره پارسال فرستادش. خدا رو
شکر الان خودمون هم می تونیم ماهواره هامون رو به فضا بفرستیم، هم می
تونیم اطلاعاتشون رو دریافت کنیم.

انشاء الله به زودی ماهواره های با مدار بالاتر هم می فرستیم. مسئولان
قول 2010 رو دادن. تازه گفتن برنامه ای هم برای فرستادن فضانورد در سال
2021 موجوده.

به امید ایرانی سرافراز